Lạm dụng oxy già sát trùng vết thương hở: Cảnh báo từ bác sĩ

Tác hại của oxy già đối với vết thương hở

Theo Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng (Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam), các dung dịch oxy già 3% phổ biến trên thị trường hiện nay có tính oxy hóa cực mạnh. Khi tiếp xúc với vết thương, hóa chất này tiêu diệt vi khuẩn nhưng đồng thời cũng tấn công không chọn lọc vào các tế bào lành xung quanh.

Việc đổ trực tiếp oxy già lên bề mặt da bị tổn thương sẽ sinh ra hiện tượng "stress oxy hóa". Quá trình này vô tình đốt cháy các mô non đang hình thành và phá hủy ngay lập tức các tế bào mới. Hậu quả của việc lạm dụng dung dịch này bao gồm:

• Vết thương khó lên da non, bị khô cứng hoặc loét sâu hơn.
• Khi lớp da non mới nhú liên tục bị hóa chất tác động, mô biểu bì dễ bị dày cộm, sẫm màu và biến dạng, hình thành các vết sẹo thâm hoặc sẹo lồi mất thẩm mỹ.
• Đối với các tổn thương sâu, áp lực từ oxy già có thể đẩy bọt khí vào mạch máu, dẫn đến tình trạng tắc mạch khí hoặc làm vỡ tạng vô cùng nguy hiểm.
• Riêng đối với trẻ nhỏ, làn da mỏng manh khi tiếp xúc với hóa chất này còn có nguy cơ bị bỏng hóa học.

Do đó, xu hướng y khoa hiện đại ngày nay luôn ưu tiên sử dụng các dung dịch sát khuẩn dịu nhẹ, an toàn với mô lành (ví dụ như axit hypochlorous - HOCl) thay vì lạm dụng oxy già.

Ảnh: Khi tiếp xúc với vết thương, hóa chất này tiêu diệt vi khuẩn nhưng đồng thời cũng tấn công không chọn lọc vào các tế bào lành xung quanh.

Khi nào nên sử dụng oxy già đúng cách?

Bác sĩ Hoàng cho biết, bạn chỉ nên dùng dung dịch oxy già trong lần sơ cứu đầu tiên và chỉ áp dụng đối với những vùng da rách bám dính nhiều dị vật, đất cát khó lấy.

Nhờ vào cơ chế sủi bọt trắng đặc trưng, oxy già sẽ giúp đẩy bụi bẩn, mô chết và mủ từ bên trong ra ngoài dễ dàng hơn. Tuy nhiên, ngay sau bước này, bạn bắt buộc phải rửa lại vết thương bằng nước muối sinh lý để loại bỏ hoàn toàn lượng hóa chất dư thừa, tuyệt đối không tiếp tục lặp lại việc sử dụng oxy già trong những ngày chăm sóc tiếp theo.

Hướng dẫn chăm sóc vết thương hở chuẩn y khoa tại nhà

Để bảo vệ các mô non và thúc đẩy tổn thương mau liền da, người bệnh nên thực hiện theo quy trình vệ sinh vết thương hàng ngày sau đây:

1. Làm sạch nhẹ nhàng: Sử dụng nước muối sinh lý (NaCl 0,9%) để rửa vết thương mỗi ngày. Nước muối có tác dụng cuốn trôi bụi bẩn hiệu quả mà không phá hủy cấu trúc tế bào, giúp làm dịu vùng da rách.
2. Thoa kem phục hồi: Sau khi bề mặt tổn thương đã sạch, hãy bôi một lớp mỏng thuốc mỡ kháng sinh hoặc kem hỗ trợ phục hồi da theo chỉ định của bác sĩ.
3. Băng gạc sạch: Che chở vết thương bằng gạc y tế sạch. Việc duy trì một môi trường ẩm lý tưởng dưới lớp gạc sẽ giúp các tế bào di chuyển và lấp đầy miệng vết thương nhanh gấp nhiều lần so với để khô tự nhiên.

Lưu ý đặc biệt: * Đối với trẻ em gặp các vết trầy xước nhỏ, phụ huynh chỉ cần rửa tổn thương dưới vòi nước sạch hoặc nước muối sinh lý rồi băng lại.

• Nếu nhận thấy vết thương có dấu hiệu sưng nóng, đỏ tấy hoặc chảy mủ, người bệnh cần đến ngay các cơ sở y tế để được bác sĩ can thiệp kịp thời, tránh tự ý sử dụng các chất sát trùng mạnh tại nhà gây biến chứng nghiêm trọng.

Nguồn: vnexpress