Vì Sao Người Việt Nam Lại "Viêm Dạ Dày" Nhiều Đến Thế?

Sự gia tăng này xuất phát từ nhiều yếu tố kết hợp, từ xu hướng chẩn đoán lâm sàng cho đến thói quen sinh hoạt và đặc điểm dịch tễ của người Việt.

1. Xu hướng chẩn đoán định tính và tác động từ thói quen sống

Phân tích về thực trạng này, PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu – Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cho biết, yếu tố cảm quan trong chẩn đoán đóng một vai trò đáng kể. Khi thực hiện kỹ thuật nội soi, bác sĩ theo dõi niêm mạc dạ dày trực tiếp qua màn hình.

Do niêm mạc dạ dày rất nhạy cảm, chỉ cần người bệnh thức khuya, căng thẳng tâm lý, ăn đồ cay nóng, uống rượu bia hay nhịn ăn kéo dài trước khi soi, bề mặt niêm mạc đã có thể hơi sung huyết hoặc có chút dịch nhầy. Trong thực hành y khoa nội địa, những hình ảnh này thường được xếp ngay vào kết luận "viêm dạ dày" nhằm đảm bảo tính an toàn, nhắc nhở bệnh nhân thay đổi lối sống hoặc để phù hợp với quy trình thanh toán bảo hiểm.

Trong khi đó, ở nhiều quốc gia, nếu bề mặt niêm mạc chỉ đỏ nhẹ và chưa ghi nhận tổn thương loét hay trợt rõ rệt, bác sĩ thường chỉ ghi nhận là "niêm mạc hồng" hoặc "chưa thấy tổn thương đáng kể". Việc kết luận "viêm" quá dễ dàng đôi khi khiến người dân lo lắng quá mức hoặc bị một số cơ sở y tế lợi dụng để lạm dụng kê thêm các loại thuốc không thực sự cần thiết.

2. Thói quen ăn uống thiếu cân bằng và tỷ lệ nhiễm vi khuẩn HP cao

Bên cạnh yếu tố chẩn đoán, chế độ dinh dưỡng thiếu khoa học của người Việt là nguyên nhân trực tiếp làm tổn thương hệ tiêu hóa:

• Chế độ ăn mặn và nhiều chất béo: Tiêu thụ quá nhiều đạm, đồ chiên rán đi chiên lại nhiều lần, đồ ăn muối chua hoặc gia vị không an toàn.
• Thói quen sinh hoạt chưa lành mạnh: Hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, thức khuya và áp lực công việc kéo dài.
• Tỷ lệ nhiễm vi khuẩn HP phổ biến: Vi khuẩn HP trú ngụ bên dưới lớp nhầy bảo vệ niêm mạc dạ dày, gây ra tình trạng viêm mạn tính tiến triển âm thầm suốt nhiều năm mà không có triệu chứng rõ ràng. Do đó, hình ảnh viêm nhẹ khi nội soi đôi khi chỉ phản ánh đặc điểm dịch tễ chung của cộng đồng chứ chưa hẳn là bệnh lý nghiêm trọng.

3. Tiêu chuẩn chẩn đoán chính xác bệnh lý dạ dày

Để tránh chẩn đoán quá đà, PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu khuyến cáo bác sĩ chỉ nên đưa ra kết luận viêm dạ dày khi có đầy đủ căn cứ qua hình ảnh nội soi hoặc kết quả mô bệnh học (sinh thiết). Các dấu hiệu bệnh lý rõ ràng bao gồm:

• Hình ảnh loét, trợt niêm mạc, chảy máu hoặc niêm mạc teo mỏng làm lộ rõ hệ thống mạch máu bên dưới.
• Các biến đổi cấu trúc tế bào như dị sản ruột, loạn sản – những tổn thương tiền ung thư cần theo dõi chặt chẽ.
• Kết quả sinh thiết mô bệnh học ghi nhận mật độ thâm nhiễm tế bào viêm (lympho bào, bạch cầu đa nhân) cùng tình trạng teo tuyến.

4. Lời khuyên từ chuyên gia để bảo vệ sức khỏe tiêu hóa

BS Hà Hải Nam – Phó trưởng khoa Ngoại Bụng 1, Bệnh viện K cảnh báo rằng sự trẻ hóa của bệnh dạ dày sẽ kéo theo nguy cơ gia tăng ung thư đường tiêu hóa. Để bảo vệ sức khỏe, người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa sau:

1. Chế độ ăn uống lành mạnh: Tăng cường rau xanh, trái cây tươi và thực phẩm giàu vitamin. Hạn chế tối đa thức ăn nhanh, đồ chế biến sẵn (như xúc xích, thịt xông khói) và dưa muối.
2. Giảm tiêu thụ thịt đỏ & thịt chế biến: Các nghiên cứu cho thấy tiêu thụ 100g thịt đỏ/ngày làm tăng 17% nguy cơ ung thư tiêu hóa; dùng thêm 50g thịt chế biến sẵn/ngày làm tăng thêm 18% nguy cơ do tác động của các chất bảo quản như nitrat, nitrit.
3. Duy trì vận động thể chất: Tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày giúp tăng cường miễn dịch và kích thích hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả.
4. Chủ động tầm soát sớm: Những người có tiền sử gia đình mắc ung thư tiêu hóa nên thực hiện tầm soát định kỳ, đặc biệt là từ sau tuổi 30, thông qua phương pháp nội soi kết hợp sinh thiết khi có nghi ngờ để kịp thời phát hiện tổn thương ở giai đoạn sớm.

Lưu ý: Công ty TNHH Thương Mại Quốc Tế Merinco là nhà phân phối vật tư y tế, không cung cấp lời khuyên y khoa. Nội dung chỉ nhằm mục đích thông tin không thay thế tư vấn từ bác sĩ. Một phần nội dung được tạo ra với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo và có thể chưa đầy đủ hoặc không được cập nhật thường xuyên. Vui lòng tham khảo ý kiến chuyên gia y tế trước khi sử dụng bất kỳ sản phẩm nào